Tahvil Nedir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Tahvil Nedir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Elinde avucunda bir miktar paranız var ve birikimlerinizi risk altında olmadan güvenilir bir şekilde değerlendirmek istiyorsanız, tahviller iyi bir seçenektir. Bunun nedeni sabit getiriye sahip olmalarının yanı sıra vade sonuna kadar beklenildiğinde faiz kazancı da sağlamalarıdır. Bu nedenle yatırımınızın süresi 1 yıldan uzun olmalıdır. Çünkü tahviller anonim şirketlerinin veya devletlerin çıkartmış olduğu, vadesi 365 günden uzun olan borçlanma senedidir. Borsa piyasasında işlem görürler.

Birikimlerini borçlanma senedine yatırmak isteyen biri tahvil nedir, özellikleri nelerdir, fiyatları neden etkilenir ve yatırımı nasıl yapılır bilmelidir. Bu konuda tahvil hakkında yazılmış kitapları okumanızı tavsiye ederim. Aynı zamanda yatırım işlemlerinizi borsada yürüteceğiniz için piyasayı detaylı olarak bilmenizde fayda vardır. Alım – satım emirleri nasıl verilir, işlem saatleri ne zamandır, kazanç elde etmek için hangi zaman aralığında işlem yapılmalıdır gibi bilmeniz gereken temel kuralları öğrenmelisiniz. Böylece değişen fiyatlar karşısında paranızı kontrollü bir şekilde yönetebilirsiniz.

Tahvil Nedir?

Tahvil Nedir?Anonim şirketlerin kaynak bulmak amacıyla çıkartmış olduğu menkul kıymetlerdir. İtibari değerleri eşi ve ibareleri aynıdır. Vade süresi 1 yıldan uzundur. Ticaret ve sermaye piyasası tüzüklerine uygun olarak çıkartılırlar. Borsaya kote olarak, piyasada işlem görürler. Üzerlerinde yazılı olan kupon veya anaparanın vadesi dolduğunda şirket pay sahibinden temin ettiği parayı ödemek zorundadır.

Şirketlerin tahvil çıkartmaktaki amacı hem ucuz hem de uzun vadeli kaynak elde etmek istemesidir. Aynı zamanda devlet tarafından da kıymetli evraklar basılmaktadır. Devlet kurumları tarafından çıkartılan faiz sertifikalarına devlet tahvilleri denir. Aynı zamanda hazine tahvili olarak da anılmaktadır. Temerrüt riski taşımayan borçlanma senetleri borsada en güvenilir yatırım aracıdır. Hükümetler tarafından çıkartıldıkları için geri ödemede herhangi bir problem yaşanmamaktadır. Bu sayede hükümetler vade süresi dolana kadar ihtiyaçlarını karşılarken, siz de paranızı güvenli bir şekilde değerlendirmiş olursunuz.

Hazine tahvillerinde vade ve faiz riski olmasına rağmen çoğu yatırımcının portföyünde bulunmaktadır. Özel şirketlerin çıkarmış olduğu tahvillerde de aynı riskler söz konusudur. Aynı zamanda sembolik olan müşterilerin geniş kitleye sahip olması zarara uğrama tehlikesini arttırmaktadır. Bu yüzden hangi şirketin tahvilini almak istiyorsanız, o şirketin mali analiz tablolarını incelemelisiniz. Yatırım yapmaya öyle karar vermelisiniz.

Özel Şirket ve Devlet Tahvilleri Arasındaki Benzerlikler ve Farklılıklar

  • Hazine tahvilleri devlet, özel şirketler tarafından halka arz edilen tahvillerde şirket garantilidir.
  • Her iki tahvilinde likit akışı yüksektir. Bunun nedeni yüksek sabit getiri sağlamalarıdır.
  • 1 yıldan uzun vadelidirler. Devlet tahvilleri kuponlu veya kuponsuz, şirket tahvilleri ise kuponsuz olarak satılır. Vade tarihi geldiğinde, üzerinde yazan nominal değeri baz alınır. Ödemeler gerçek değeri üzerinde gerçekleştirilir.
  • Kuponlu olan hazine tahvillerinde faiz ödemeleri belli dönemlerde yapılır. Genellikle 3 ay, 6 ay veya 1 yılda tek seferde gerçekleşir. Hazine Müsteşarlığı tarafından çıkarılır. Ülkenin merkez bankası tarafından piyasaya sürülürler. Borsada yatırım yapabileceğiniz gibi bankaya giderek de tahvil sahibi olabilirsiniz.
  • Anonim şirketlerinin basmış olduğu tahvillerde faiz ödemeleri çoğunlukla ayın 1’i ve 15’i arasında yapılmaktadır. Vade tarihi ise tahvilin itfa edildiği tarihtir.
  • Tahviller faiz oranları ile ters orantılıdır. Faiz oranları düştüğünde borçlanma senetlerinin birim fiyatı yükselir. Satış işlemleri, fiziki ve fiziki olmayan şekillerde yapılabilir. İsterseniz fiziken elinizde bulundurabilirsiniz, isterseniz fiziken sahip olmadan vade sonunu bekleyerek alım – satım fiyat farkı arasından kâr elde edebilirsiniz.

Tahvil Yatırımı Nasıl Yapılır?

Tahvil Yatırımı Nasıl Yapılır?Tahvil yatırımı borsa piyasasında yapılmaktadır. Bunun için yatırım hesabına ve aracı kurumuna ihtiyacınız vardır. Borsa işlemlerini yürütmek amacıyla piyasada faaliyette olan kurumlar, yatırımcıların alım – satım emrini sisteme iletmekle sorumludur. Bunlar ilgili banka olabileceği gibi özel şirketlerde olabilir. Bu kurumların listesine Sermaye Piyasası Kurulu’nun resmi internet sitesi aracılığıyla ulaşabilirsiniz. Yatırım amacınıza uygun nitelikte hizmet veren bir aracı kurumu veya kuruluşunu seçerek işe başlamalısınız. Borsada aracı kurumu nasıl seçilir, öğrenmek için tıklayınız.

Aracı kurumuna karar verdikten sonra borsada resmi olarak yatırım yapabilmeniz için gerekli prosedürleri halletmelisiniz. Eski nazaran bu işlemler internet üzerinden kısa sürede halledilir. Yatırımcı olmak için hazırlanmış ilgili formu doldurduğunuzda, yetkili kişiler tarafınıza dönüş sağlayacaktır ve gerekli olan evrakları hazırlamanızı isteyecektir. Çoğu kurum genellikle kimlik ve ikametgah adres bilgilerinin fotokopisini istemektedir. Bu belgeleri eksiksiz bir şekilde aracı kurumunuza ulaştırdığınızda yatırım hesabınız birkaç gün içinde aktif hale gelir. Ne kadar miktarda yatırım yapmak istiyorsanız; parayı hesabınıza yatırdığınızda, tahvil alım – satımı yapabilirsiniz.

Tahviller hem sabit hem de yüksek getiri sağladığı için çoğu kişinin portföyünde bulunur. Fakat bunun için doğru fiyat seviyelerinden alım – satım yapmanız gerekir. Bilhassa faiz oranlarının gelişimi hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Eğer vade sonu bitiminde oranlar artarsa, tahvillerin değeri düşer. Bu nedenle zarar etmiş olursunuz. Böyle durumlara düşmemek için borsa analizleri tekniklerinden yararlanmalısınız. Satın almak istediğiniz tahvillerin geçmişte yaşadığı fiyat iniş çıkışlarının nedenlerini araştırmalısınız. Buna göre ileri tarihte yaşanacak olaylar karşısında değeri artacak mı düşecek mi tahmin edebilirsiniz.

Yatırımcılar analizlerin yanında S&P, Moody’s gibi uluslararası derecelendirme kuruluşlarının hazırlamış olduğu raporların takibini yapar. Bunun nedeni kurumların faiz oranları ve anaparaya göre tahvillerin güvenirliğini ölçmesidir. Böylece hangi tahvilin daha güvenli, yüksek getiri sağlayacağını anlayabilirsiniz. Yine de gözünüz kapalı inanmamalısınız. Kesinlikle kendi takip sistemlerinizi geliştirmelisiniz. Analizlerinizin sonucunda çıkan fiyatın düşeceği ve yükseleceği noktaları belirlemelisiniz. Buna göre hangi zamanda, hangi noktalardan alım – satım yapacağınıza karar verebilirsiniz.

Son olarak, hangi tahvillere yatırım yapılmalı sorularının cevaplarına yönelik en çok tercih edilen borçlanma senetlerinden bahsetmek gerekirse; Borçlanma senetleri çok fazla çeşide sahip olsa da en çok tercih edilenler; Hazine, İndirimli, Hisse senetlerine Dönüştürülebilir ve vergiden muaf tahvillerdir. Ana başlıklar altında inceleyelim:

Hazine Tahvilleri

Hazine tahvilleri devlet güvencesi altında olduğu için en garanti yatırımdır. Özellikle 1997 yılında oluşturulmuş, enflasyon Korumalı Devlet Tahvilleri popüler yatırım araçları arasındadır. Bunun nedeni enflasyon riskinden korunmayı sağlamasıdır. Bu sayede birikimlerinizi güven içinde değerlendirebilirsiniz. Bu tahvillerin nominal fiyatı 1.000 dolardan başlamaktadır. Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) her yıl göstermiş olduğu artışa bağlı olarak değerleri de artmaktadır. Kredi ve enflasyon riskinden korunmak için tercih edebileceğiniz en iyi alternatif yatırım aracıdır.

Hisse Senedine Dönüştürülebilir Tahviller

Hisse senedine dönüştürülebilir tahviller diğerlerine göre daha karlıdır. Verimleri daha yüksek olduğu gibi risk faktörleri de yüksektir. Bunu kontrol edebilmek için iyi bir borsa bilgisine ve deneyimine ihtiyacınız vardır. Senet haline dönüştürülebilir tahviller sahibine, piyasa değerinin üzerinde bir fiyata şirkete ortak olma hakkı tanıdır. Bu oldukça avantajlıdır. Böylece bir yandan sabit getiri elde ederken diğer yandan da yüksek kazanç sağlayabilirsiniz.

İndirimli Tahviller

Çoğu tahvil indirimli olarak satılmaktadır. Çünkü tahvil alımlarının artmasıyla, faiz oranları da yükselmektedir. Bu oranlar zaman içinde düzene girmektedir. Veriminin artacağını, kar getireceğini düşündüğünüz indirimli tahvillere yatırım yapmalısınız. Özellikle geçmiş fiyat verilerini incelemelisiniz. Böylece alım yapıp yapmamaya daha doğru karar verebilirsiniz.

Vergiden Muaf Tahviller

Vergi ödenmeyen tahvillere, vergiden muaf tahvil denmektedir. Diğerlerine göre verimleri daha düşüktür. Az ama öz kazanç elde etmek isteyen yatırımcıların tercihini oluşturmaktadır. Fakat bazı durumlarda diğer çeşitlere göre daha kârlıdır. Özellikle vergi oranlarının yüksek olduğu dönemlerde daha çok kazanabilirsiniz.

Dip Not: Tahvil yatırımı yaparken dikkat edilmesi gerekenler borsada belli bir düzeyin üzerinde bilgi birikimine ve deneyimine sahip olmak gibi, ticarete konu olan aracın özelliklerini de çok iyi bilmektir. Bunu da aracı kurumlarının eğitimleri, piyasalarda bulunan kitaplar sayesinde kolaylıkla öğrenebilirsiniz. Temel ve teorik bilgilere sahip olduktan sonra pratiklik kazanmanız son derece önemlidir. Deneme hesapları aracılığıyla borsa deneyimi yaşayarak, tecrübe kazanabilirsiniz. Kendi yaptığınız işlemlerin sonucuna göre püf noktaları görür hale gelirsiniz. Böylece zaman geçtikçe yılların bilgi birikimine ve deneyimine sahip olan yatırımcılar gibi yüksek kazançlar elde edebilirsiniz.