Repo Nedir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Repo Nedir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Elindeki bir miktar parası olanlar, birikimlerini güven içinde değerlendirmek isteyenler genellikle sabit getirili yatırım araçlarını tercih etmektedir. Bu araçlar tahvil, bono ve repodan oluşmaktadır. Repo ilk olarak yabancı bankalar tarafından kullanılmaya başlamıştır ve kısa vadede az ama öz kazançlar elde edilmesini sağlar. Bankalar veya borsa aracılığıyla işlem gören reponun alım – satımları geri alma taahhüdü ile yapılır. Menkul kıymetlerin içinde yer alır. Tahvil, bono gibi sabit getirili araçlarda repo işlemine konu olmaktadır.

Repo işlemleri yaparak birikimlerinizi kısa vadede değerlendirmeniz mümkündür. Fakat bunun için repo nedir, çeşitleri nelerdir, yatırımı nasıl yapılır gibi soruların cevaplarını biliyor olmanız gerekir. Ayrıca fiyatlarını neye göre belirlendiğini, dalgalandığını da bilmeniz son derece önemlidir. Güvenilir araç olmasına rağmen bazı değişkenler kontrol altına alınamadığı zaman kar yerine zarar edilmektedir. Bu nedenle repo yatırımı yapacağınızda hakkında bilgi sahibi olmalısınız. Bankalar müşterilere satmak istedikleri menkul kıymetleri önceden belirlenmiş fiyattan ve belirli bir süre sonunda geri almak üzere satarlar. Böylece bankalar kısa vadeli fon ihtiyaçlarını karşılarken, müşteriler de hem alım – satım arası farktan hem de faiz kazancı elde etmiş olurlar.

Şimdi, repo hakkında daha detaylı bilgiler vermek istiyorum:

Repo Nedir, Ne İşe Yarar?

Repo Nedir, Ne İşe Yarar?

Repo işlemleri menkul kıymetlerin alım – satımını konu alır. Kısa vadede birikimlerin değerlendirilmesini mümkün kılar. Alıcı değişkenlik gösterse de satıcı göstermez. Çünkü vade sonunda bitiminde ilk satıcısı tarafından geri alınır. Bu nedenle finans piyasası araçları arasında önemli farklar bulunmaktadır. Örnek olarak, alıcı ve satıcının isteğine, ihtiyaçların karşılamasına göre vade süresinin kısaltığını söyleyebiliriz. Bu her iki taraf için de avantajlıdır.

Hazine bonoları, banka bonoları, banka garantili bonolar, devlet tahvilleri, Kamu Ortaklığı İdaresi ve Toplu Konut İdaresi’nce ihraç edilen borçlanma senetleri, borsada yatırıma konu olan menkul kıymetler tamamen repo işlemlerini içerir. Bono yatırımı nasıl yapılır, daha detaylı bilgiler için bu yazıyı okumanızı öneririm. Menkul kıymetler,yatırımcılara teslim edilmeden önce, merkez bankalarının bloke hesaplarında yahut ülkemizin takas ve saklama merkezi olan Takasbank AŞ. tarafından depolanmaktadır. İşlemleri belgelemek için satıcı tarafından alıcıya makbuz verilmektedir. Vade süresi dolduğunda makbuz geri iade edilir ve ödemesi alınarak birikimler değerlendirilir.

Repo Türleri Nelerdir?

Birikimlerin değerlendirilmesi için repo işlemi yapmak istiyorsanız, türlerini de bilmeniz gerekir. Buna göre yatırımınızın amacına göre istediğiniz türleri portföyünüze ekleyebilirsiniz. Böylelikle vade süresine bağlı olarak beklentilerinizi karşılayabilirsiniz. Repo türlerini başlık altında incelemek gerekirse;

Düz Repo

Değeri itibari olan menkul kıymetleri, belirli bir fiyattan belirlenmiş vade sonunda teslim etmek suretiyle yapılan işlemlerdir. Geri alma taahhüdü esastır. Repo kapsamı içinde yer alan borçlanma senetleri teminat özelliği taşımaktadır. Yani, kısa vadeli borç verme işlemi yapılır. Sonucunda da faiz kazancı elde edilir.

Ters Repo

Düz reponun tam tersidir. Ters repo yapan taraf, paranın kullanılmasına izin verir ve satış taahhüdü bitiminde menkul kıymeti geri alır. Yani, banka veya borsa ters repo yapan taraftır. Kıymetli menkul kıymeti, başlangıç tarihinde satın alınır. Vade süresi sona erdiğinde geri satılır. Menkul kıymetin geri satılması üzerine alım yapılması gereklidir. Bu da borç veren kişi üzerinden yapılır. Yatırıma konu olan aracı alan taraf, borç veren kişidir. Almış olduğu aracı anlaşmanın bitiminde faiziyle beraber karşı tarafa teslim eder.

Gecelik Repo

Gecelik reponun vade süresi aksi kararlaştırılmadıkça aynı gün içerisinde yapılır. Bunun için gecelik işlem yaptıran piyasayı tercih etmeniz gerekir. Ülkemizde bu tarz işlemler süre kısıtlaması nedeni ile uygulanmamaktadır. Vade süresi aynı gün olmasına rağmen, işlemler T+2 gün sonra gerçekleştirilmektedir.

Açık Repo

Vade süresi belirli değildir. Sözleşmede herhangi bir tarih belirtilmedi için taraflar istediği vakit aralığında işlemini sonlandırabilir. Böylece yatırıma konu olan aracın ve nakit paranın gün olarak değerlendirilebilme ihtimali vardır.

Karşılıksız (Fiktif) Repo

Karşılıksız repoda iki türlü işlem yapılabilmektedir. Birincisinde; yatırımı yapılan sermaye piyasası araçları içinde yer alan menkul kıymetin, satıcı tarafın portföyünde olmamasına rağmen yatırımcı tarafından işlem gerçekleşir. Bu işlemin sonucunda yatırım aracı yerine, makbuz veya dekont teslim edilir. İkincisinde ise eşit tutar ve kalitedeki malların birden fazla kişiye birden fazla işlem sonucunda satılır. Buna borsada açığa satış işlemi denir.

Sürekli Repo

Sürekli repoda işlemler vade sonu bitiminde otomatik olarak yenilenmektedir. Bu daha çok kısa vadeli işlemlerde görülür. Bu türe overnight adı da verilmektedir.

Vadeye Kadar Repo

Sözleşmede taraflarca belirlenen vade bitimi tarihi, menkul kıymetlerin faiz veya kupon ödeme günü ile aynıdır. Bu genellikle birikimlerinden yüksek getiri elde etmek amacı taşıyan yatırımcıların tercih etiği bir türdür. Yatırım araçlarını elden çıkarmadan kazanç sağlamak isterler. Gerçek veya tüzel kişi olarak vadeye kadar repo işlemi yapmanız mümkündür.

Döviz Swabı Repoları

Menkul kıymetler yerine işlemler dövizler üzerinden gerçekleştirilir. Vadeli döviz borsası vasıtasıyla yatırımcılar herhangi bir para birimine yaptıkları işlemlerin sonucundan kolaylıkla faiz kazancı elde edebilmektedir. Sadece menkul kıymetler üzerinden yapılmadığı için bu durum döviz yatırımcıları için de avantajlıdır.

Esnek Repo

Düz repo işlemi ile aynıdır. Fakat satıcı taraf ödenmesi gereken paranın bir kısmı, geri çekme hakkı karşılığında belirli bir orandan ödeme yapacağı konusunda esneklik verir. Buna göre yatırımcı faiz oranının miktarına göre borç para verir.

Repo Yatırımı Nasıl Yapılır?

Repo Yatırımı Nasıl Yapılır?

Birikimlerini uzun vade yerine, kısa vadede değerlendirmek isteyen yatırımcılar tarafından tercih edilen repo işlemleri bankalar veya borsa piyasası aracılığıyla yapılmaktadır. Böylece işlemler arası fiyat farkından, faiz geliri elde edilmektedir. Menkul kıymet ve dövizler üzerinden repo işlemi yapabilirsiniz. Bunun için ya banka ya da borsayı tercih edebilirsiniz.

Tahviller ve bonolar faiz oranları ile ters orantılı olmasına rağmen, repo işlemlerinde faiz oranları yüksek olduğu zaman beklenilenden fazla kazanç elde edilmektedir. Tahvil nedir, yatırımı nasıl yapılır bilgi almak için buraya tıklayın. Ülkemizde de bu durumdan faydalanmak isteyen yatırımcılar, ellerinde bulunan paraları 1, 3, 5 gün gibi kısa zaman içeren repo işlemi yaparak, gelir elde eder. Güvenli bir yatırım istiyorsanız repo en iyi seçeneklerden biridir.

Sonuç olarak, repo işlemleri bankalar ve borsalar aracılığıyla yapılmaktadır. Bunun için doğru zamanlamayı yakalamanız gerekiyor. Faiz oranlarının düşük olduğu sıralarda birikimlerinizi repo yaparak değerlendirmek pekte karlı değildir. Bu nedenle enflasyon oranlarının yüksek olduğu vakitleri öngörebilmeniz gerekir. Böylece hem alım – satım fiyat farkından hem de faiz oranlarının artmasından ayrıca gelir elde edersiniz. Bu konuda bono hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir. İşlemlerinizi doğru bir strateji ile yürütebilmeniz için de belli bir deneyiminizin olması şarttır. Bu sayede profesyonel yatırımcılar gibi adımlarınızı sağlam bir şekilde atarak, paranızı repo yatırımı yaparak değerlendirebilirsiniz.