Bono Nedir, Türleri Nelerdir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Bono Nedir, Türleri Nelerdir, Yatırımı Nasıl Yapılır?

Hisse senedi ve tahvil gibi menkul kıymetler arasında yer alan bono, birikimlerini riske atmadan değer kazandırmak isteyen yatırımcılar tarafından tercih edilir. İyi bir piyasa takibi ve fiyat analiziyle zarara uğrama tehlikenizi en aza indirerek kolaylıkla para kazanabilirsiniz. Bono, bir miktar paranın, belirli zaman içinde ödeneceğini bildiren ticari amaçla kullanılan belgedir. Diğer ismiyle emre muharrer senettir. Portföyün çeşitlendirilmesi, risklerin azaltılması amacıyla kullanılan, güvenilir ve kar getiren alternatif en iyi araçlardan biridir.

Bono yatırımında alacaklı ve satıcı taraf bulunmaktadır. Alacaklı vade sonu geldiğinde bono bedelini tahsil edecek kişidir. Diğer adı lehtardır. Borçlu ise, lehtara borcunu ödemekle yükümlüdür. Diğer araçlara göre bono oldukça farklı bir enstrümandır. Çok fazla türe sahiptir. Bunlar; hazine, altın, gümüş, platin, banka ve finansman bonolarıdır. A ve B Tipi gibi ana gruplar altında da incelenmektedir.

Şimdi, bono nedir, türleri nelerdir ve yatırımı nasıl yapılır hakkında detaylı bilgilere gelin hep birlikte başlıklar altında bakalım:

Bono Nedir?

Bono Nedir?Bono, vade süresi 2 aydan az, 1 yıldan fazla olmayan senettir. Çıkartılan kurumlara kaynak sağlar. Kurumların ödeme, ispat ve teminat amacıyla kullandıkları borçlanma senetleridir. Senet dendiği için hisse senetleri ile karıştırılmaktadır. Fakat aralarında hiç bir benzerlik bulunmamaktadır. Hisse senetleri ile oluşturulan portföyde 3 – 5 yıl sonra fiyatların artmasıyla yüksek kazanç elde edilirken, bonolarda vade aralığı 1 yılı geçmemektedir. Daha kısa sürede kar sağlanmaktadır.

Hisse Senedi Alım – Satımı Nasıl Yapılır?
Öğrenmek için Tıklayın!

Bono, borç senedidir ve vadeli işlemlerde kullanılır. Borçlu olan taraf ödeme günü geldiğinde ödeme için nakit parası olmazsa karşı tarafa bono verir. Bu şekilde vade sürecini uzatır ve zamanı geldiğinde ödemek için borçlanmış olur. Bono farklı iki şekilde tahsil edilir. Birincisi borç senedinin vade süresi dolduğunda alacaklının, borçluya giderek borcunu ödemesi, senedi geri vermesi şeklindedir. Diğeri ise alacaklının vade sonunu beklemeden bir bankaya gidip, senedi iskonto ettirmesidir. Böylece borçlu kişi borcunu alacaklıya değil, bankaya ödemektedir.

Bono olarak düzenlenmiş belgenin geçerli olması için üzerinde bulunması gereken unsurlar vardır. Bunlar; bono kelimesi, alacaklı yani lehtarın adı ve soyadı, bononun keşide tarihi (düzenlendiği gün), Nerede düzenlediğiyle oranın açık adresi, ödeme yeri, senedi düzenleyenin imzası, kararlaştırılmış vade aralığı tarihi ve ne kadar ödeme yapılacağı borçlanma senedinde açıkça belirtilmiş olması gerekir. Aksi takdirde senedin yasal yükümlülüğü yoktur. Tüm bunlara dikkat etmeniz son derece önemlidir.

Bono Türleri Nelerdir?

Bonolar çıkartıldıkları yer ve kullanım amaçlarına göre çeşitlere ayrılmaktadır. Ülkemiz yatırımcıları tarafından en çok tercih edilenlerin özelliklerini kısaca ele almak gerekirse;

Hazine Bonosu

Ülkemizde hazine bonoları, Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından çıkartılmaktadır. Vade süresi bir yılında kısadır ve tüm döviz cinsleri kullanılarak yatırım yapılmaktadır. Genellikle Türk lirası tercih edilmektedir. Devlet iç borçlanma senetleri olarak da adlandırılmaktadır. Hazine bonosu vade sonuna kadar elde tutulursa; hem anapara hem de faizi ile geri ödemesi garanti altındadır. Bu nedenle en güvenli görülen yatırımlardır.

Altın, Gümüş ve Platin Bonoları

Borsa İstanbul içinde kendi özel ürün borsalarını oluşturan emtialar; vade sürelerine göre alınıp satılabilmektedir. Bunun için aracı kurumlarına ihtiyaç duyulur. Belli bir miktarda ihraç edilen bonolar indirimli veya indirimsiz olarak satılabilmektedir. Altın, gümüş ve platin bonolarının vade süreleri 2 aydan az olup, 365 günden fazla olmamaktadır. Kâr getirmesini beklediğiniz vade aralığına göre yatırım işlemlerinizi kolaylıkla aracı kurumlarının platformları aracılığıyla gerçekleştirebilirsiniz.

Altın, gümüş ve platin bonoları, halka arz edilerek, iskonto esasına göre yatırımcılara sunulur. İskonto oranları vade sürelerine göre yıllık bazda uygulanır. Satışın yapılacağı yer ve süresi ihraççı tarafından duyurulur. Satış bedeli ise izahname ve sirkülerde belirtilir. Türk lirası veya diğer döviz cinsleri üzerinden tahsil edilirler. Ödemeler yatırıma konu olan cinsin ağırlıklı ortalama fiyatına göre yapılır. Genellikle TCMB tarafından duyurulan gösterge de; döviz satış kuru kullanılır. Fiziki ve fiziki olmayan şekillerde yatırımlarınızı yapabilirsiniz.

Banka Bonoları

Banka bonoları, kalkınma ve yatırım bankalarının borçlu sıfatıyla düzenlemiş olduğu senetlerdir. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından uygun görülen bonoların kayda alınmasıyla ihraç edilmektedir. İskonto esası hesaplanarak, yatırıma sunulmaktadırlar. Halka arz edilecek menkul kıymetlerin vade süresi 2 aydan az 365 günden fazla olmamaktadır. Tahsilli satılacak banka bonolarının süresi ise 15 günden az, 365 günden fazla değildir.

Banka bonolarında da satışta uygulanacak vade süresine uygun olan iskonto oranı yıllık bazda hesaplanır. Satışın yapıldığı süreler banka tarafından duyurulmaktadır. İkinci el piyasalarda bonoların alım – satımı serbesttir. Aynı şekilde banka bonoları için de bu durum değişiklik göstermez. Fakat yatırım yapacağınzda vade süresini, faiz oranları gibi değişkenleri göz önünde bulundurarak, alım – satım yapmaya karar vermelisiniz.

Finansman Bonosu

Finansman bonoları, Anonim şirketler tarafından fon ihtiyaçlarını karşılamak için çıkartılan kısa süreli borç senetleridir. Özellikle ABD gibi ülkelerde yatırımı yaygındır. Borsa İstanbul sayesinde de ülkemizde bono yatırımcılarının sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Bunun nedeni vade sonu geldiğinde, borç olarak verilen paranın faiziyle geri alınmasıdır. Hem şirketler hem de yatırımcılar için kârlı alışveriştir. Şirketler kaynak ihtiyaçlarını temin ederken, yatırımcılarda geleceklerini güvence altına almış sayılırlar. Fakat bunun için güven duyulan şirketlere yatırım yapmalısınız. Bu konuda araştırmalar yaparak, borcun vadesi geldiğinde ödenip ödenmediğini öğrenmelisiniz.

Bono Yatırımı Nasıl Yapılır?

Bono Yatırımı Nasıl Yapılır?Bono yatırımları borsa piyasasında karlı şekillerde yapılmaktadır. Borsa İstanbul’a kote olmuş kurumların borç senetlerini portföyünüze eklemek istiyorsanız; yatırım hesabına ve aracı kurumuna ihtiyacınız vardır. İster borsa işlemleri yaptıran bankalar, isterseniz de özel şirketler aracılığıyla yatırım hesabı açtırabilir, yasal olarak yatırımcı statüsüne geçerek alım – satımlarınızı gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için kimlik bilgilerinizin ve ikametgah adresinizin fotokopisini gerekmektedir. Seçmiş olduğunuz kuruma istenen belgeleri eksiksiz ileterek, hesabınızın kısa bir süre içerisinde aktif hale gelmesini sağlarsınız. Paranızı yatırdığınızda portföyünüzü oluşturabilirsiniz.

Bonoların alım – satım işlemleri hisse senetleri ve tahvil yatırımlarında olduğu gibi aracı kurum veya bankalar aracılığıyla yapılmaktadır. Belli bir tarih aralığına sahip olan bonoların fiyat oluşumları arz ve talebe göre belirlenmektedir. Talebi fazla olan bonoların fiyatları daima yüksektir. Düşşe dahi bu düşüşler kalıcı değildir. Bu nedenle kar getirecek borçlanma senetlerini araştırın. Beklentinize en uygun olan bir kaç tanesini tercih ederek portföyünüzü çeşitlendirebilirsiniz. Ya da diğer enstrümanlara da yatırım yapabilirsiniz. Çünkü uzmanlar tek enstrümana yüksek miktarda yatırım yapılmasını tehlikeli bulurlar. Bunun yerine portföyün çeşitlendirilmesini, paranın dağıtılmasının daha etkili sonuçlar getireceğini savunurlar.

Hazine bonolarına yatırım yapılacağında genellikle kredi derecelendirme kuruluşlarının raporları incelenmektedir. Buna göre hangi hükümetin bonosu tercih edileceği kararlaştırılmaktadır. Özellikle enflasyon ve faiz oranlarındaki değişimler tüm araçların fiyatlarına doğrudan yansımaktadır. Bono ile ters orantılıdırlar. Enflasyon veya faiz oranları arttığında, borçlanma senetlerinin değeri düşer. Bu nedenle bu oranları içinde barındıran makroekonomik veriler, yatırım yapılırken düzenli olarak kontrol edilmelidir. Bu verilerin seyrine göre alım mı yoksa satış mı yapacağınıza kolaylıkla karar verebilirsiniz.

Bonolar az ama öz kazanç getiren araçlardır. Diğer araçlara göre risk yoktur. Bir kaç hususu bildikten, dikkat ettikten sonra zarar edilmeden, kazanç sağlanır. Yatırım yapmadan önce bono nedir, çeşitleri nelerdir, alım – satımı nasıl yapılır, fiyatları neye göre belirlenir bilmeniz gerekiyor. Aynı zaman işlemlerinizi borsada yürüteceğiniz için borsa nedir ne değildir  bilmenizde fayda var. Oyunu kuralına göre oynarsanız, saf dışı kalmazsınız. Bunun için aracı kurumlarının eğitim hizmetlerinden yararlanmanızı tavsiye ederim. Gerek eğitim kitapları, videoları gerekse seminer hizmetleri sayesinde temel bilgileri ve püf noktaları kısa sürede öğrenebilirsiniz.

Temel bilgiler sayesinde risk oluşumlarını öngörebilirsiniz, engelleyebilmeniz içinse tecrübe kazanmış olmanız gerekir. Bunun içinde sanal para üzerinden yönetilen deneme hesapları geliştirilmiştir. Acemi yatırımcıların bir an önce başarı yatırımcıların seviyesinde tecrübe kazanmasına yardımcı olan hesaplarda kendi birikimlerinizi riske atmadan deneyimli borsacı olabilirsiniz. Böylelikle zaman ilerledikçe doğru adımlar atmaya başlayarak birikimlerinizi değerlendirebilirsiniz.

Sonuç olarak, bono nedir, çeşitleri nelerdir ve yatırımı nasıl yapılır hep birlikte baktık. Bonolar, riskli görülmeyen yatırım araçlarıdır. Bu nedenle portföyünde risk dengesini kurmak, zarara uğramak istemeyen yatırımcılar tarafından tercih edilir. Tahvil ve emtialar gibi güvenli olmasından dolayı ülkelerin kriz yaşadığı dönemlerde bile yatırımı yapılmaktan vazgeçilmemektedir. Özellikle hazine bonolarının likit akıcılığının fazla olması, talepleri iyice arttırdığı gibi fiyatlarında yükselmesini sağlamıştır. Vade sonuna kadar beklenildiğinde beklentiler karşılanabilmektedir. Çünkü hem yatırılan para geri alınmaktadır hem de faiz kazancı elde edilmektedir.